Kleding wassen en opknappen na de aankoop

Was een nieuw binnengekomen stuk de eerste keer apart, of hooguit met dingen in dezelfde kleurfamilie. Vooral donkerblauw, rood en zwart kunnen kleur afgeven, en bij een gedragen kledingstuk weet je niet hoe vaak dat al gebeurd is. Wil je het zeker weten, maak dan een onopvallend hoekje nat en dep er met een wit doekje op: zie je kleur op het doekje, dan geeft het af.

Kies koel en kort. Dertig graden is voor bijna alles genoeg, en lauw water beschermt kleur, vezel en pasvorm. Keer donkere kleding binnenstebuiten, zodat de buitenkant minder langs de trommel schuurt — dat is precies waar die zilverige glans vandaan komt. Gebreide en fijne stukken doe je in een wasnetje.

Overdoseer geen wasmiddel. Wat er niet uitspoelt, blijft in de vezel zitten, maakt textiel stug en trekt sneller vuil aan. Bij donkere kleding en bij wol zie je dat als een grauwe waas die niemand aan wasmiddel toeschrijft.

Wol vraagt om koud water, een wolprogramma of handwas, en een wasmiddel zonder enzymen. Enzymen breken eiwitten af, en wol is een eiwitvezel — een gewoon wasmiddel vreet er dus letterlijk aan. Wolwasmiddel is daar op gemaakt.

Wat wol vervilt, is niet zozeer de temperatuur maar de combinatie van warmte, water en beweging. Wrijven, wringen en schrobben zijn daarom uit den boze. Druk het water er voorzichtig uit tussen twee handdoeken.

Drogen doe je plat. Leg de trui in model op een handdoek en trek hem rustig in de juiste vorm; hij droogt in de vorm waarin je hem legt. Aan een hangertje rekt een natte trui uit onder zijn eigen gewicht, en dat komt niet meer terug.

De basisregel is deppen, niet wrijven, en van de buitenrand naar het midden werken. Wrijven duwt de vlek dieper in de vezel en beschadigt het weefsel; van binnen naar buiten werken maakt de vlek juist groter.

Test elk middel eerst op een verborgen plekje, bijvoorbeeld aan de binnenkant van een zoom of een naadtoeslag. Bij eiwit- en vetvlekken werkt galzeep goed. Bij verkleurde, vergeelde plekken in wit textiel helpt weken soms nog. Bij alle behandelingen geldt: koud water bij eiwit, want warm water zet bloed en ei juist vast.

En het belangrijkste: stop een kledingstuk met een vlek er nog in nooit in de droger. Droogkast en strijkbout maken van een vlek die er nog uit had gekund een vlek die er blijft.

Pilling haal je weg met een ontpiller of een klein scheerapparaatje: leg het kledingstuk plat en trek rustig in één richting. Doe dat niet op een gespannen stof over je knie, want dan neem je makkelijk een hap uit het weefsel mee.

Kreukels in wol verdwijnen vaak zonder strijkbout. Hang het stuk in de badkamer terwijl je doucht, of houd het boven een pan met kokend water; de stoom laat de vezels hun oorspronkelijke vorm hervinden. Voor katoen en linnen werkt strijken beter, met een vochtige doek ertussen als je bang bent voor glans.

Uitgerekte manchetten en boorden zijn met warm water soms nog te redden: dompel alleen dat stukje even in warm water, knijp het uit en laat het plat drogen. Het is geen wondermiddel, maar bij wol en bij katoen met een beetje elastaan levert het regelmatig een bruikbaar resultaat op.

Een knoop aanzetten is de eenvoudigste reparatie die bestaat en scheelt het verschil tussen een vest dat je draagt en een vest dat blijft hangen. Een gescheurde voering onder de arm naai je met een paar steken dicht zonder dat iemand het ooit ziet. Een losgeraakte zoom leg je terug met een blindzoomsteek, waarbij je aan de goede kant maar een paar draadjes meeneemt.

Voor een rits die openspringt, kun je de slider met een kleine tang heel voorzichtig een fractie aanknijpen; vaak grijpt hij daarna weer. Lukt dat niet, dan is een nieuwe rits werk voor een kleermaker, en bij een goede jas is dat het waard.

Hoe minder een kledingstuk hoeft te verduren, hoe langer het meegaat. Minder vaak wassen, koeler wassen, minder drogen en kleine schade meteen herstellen: dat is samen het hele verhaal. Het scheelt bovendien dat een stuk dat al jaren gedragen is, zijn krimp en zijn vorm inmiddels gevonden heeft.