Het huis van Tante Trees

Een tweedehands lamp veilig gebruiken

Verzorgen en opknappen6 minuten lezenGepubliceerd op

Een oude lamp is meestal prima, maar het snoer, de stekker en de fitting bepalen of hij dat blijft. Laat het snoer over de hele lengte door je vingers gaan, kijk of de stekker gaaf is en of de fitting niet brokkelt. Twijfel je over de aarding, laat het dan nakijken voordat je hem gebruikt.

Het snoer is het belangrijkste onderdeel

Laat het snoer over de volle lengte langzaam door je vingers glijden. Je zoekt naar plekken die harder aanvoelen dan de rest, naar kleine scheurtjes in de mantel, en naar verkleuring. Oude kunststof isolatie wordt bros en breekt dan bij elke knik weer een stukje verder open. Voel vooral bij de twee plekken waar het snoer het meest gebogen wordt: vlak achter de stekker en vlak onder de fitting.

Een snoer dat ooit met isolatietape is gerepareerd, is geen snoer maar een probleem met een plakkertje eromheen. Hetzelfde geldt voor stoffen omwikkeling van oude armaturen: dat oogt sfeervol, maar onder die stof zit isolatie die niet meer te beoordelen is zonder hem te openen.

Het goede nieuws is dat een snoer vervangen voor een elektricien routine is en dat de lamp zelf er niets van merkt. Een mooi armatuur met een twijfelachtig snoer is dus geen afgeschreven lamp — het is een lamp waar eerst iemand met verstand van zaken naar moet kijken.

Stekker, schakelaar en trekontlasting

Bekijk de stekker aan alle kanten. Het huis mag geen barsten hebben, de pennen horen recht te staan en niet zwart aangeslagen te zijn. Een zwarte of licht gesmolten plek rond een pen betekent dat er ooit een slecht contact is geweest, en dat wordt vanzelf erger.

De snoerschakelaar die halverwege veel lampen zit, is een tweede aandachtspunt. Als het huisje openstaat, als je de helften uit elkaar kunt duwen, of als het schakelen knerpt in plaats van klikt, is dat een reden om hem te laten vervangen.

Binnenin een lamp hoort een trekontlasting te zitten: een klemmetje of een knoop waardoor het snoer niet rechtstreeks aan de elektrische aansluitingen trekt als je aan de kabel sjort. Kun je zonder de lamp te openen niet zien of die er is, ga er dan niet zelf naar op zoek met een schroevendraaier in de hand terwijl de stekker in het stopcontact zit.

De fitting en de bouw van het armatuur

De meeste lampen hebben een schroeffitting, in een grote of een kleine maat, en die maten zijn nog steeds gewoon verkrijgbaar. Kijk in de fitting of het contactveertje onderin er nog veerkrachtig en niet verroest uitziet, en of de keramische of kunststof binnenkant niet brokkelt. Oude fittingen van hard, bruin materiaal kunnen na tientallen jaren scheuren.

Draai de fitting voorzichtig heen en weer. Zit hij los in het armatuur, dan draait bij het indraaien van een lamp de bedrading mee, en dat is precies hoe draadjes na verloop van tijd breken.

Let ten slotte op de opbouw van de lamp als geheel. Armaturen met een metalen behuizing zijn soms zo gebouwd dat ze een aardedraad nodig hebben. Zie je een lamp met een metalen voet en een stekker zonder aardcontact, of hangt er een los draadje in de voet, laat dat dan beoordelen voordat je hem aansluit.

Welke lamp je erin draait

Op veel armaturen staat een maximum vermogen vermeld, meestal in de fitting of op een sticker in de voet. Die grens is er niet voor de elektriciteit maar voor de warmte: een te hete lamp verkleurt de kap, maakt oude bedrading bros en kan bij stof en textiel gevaarlijk worden.

Met moderne ledlampen blijf je vrijwel altijd ruim onder die grens, terwijl je toch evenveel licht krijgt. Dat is voor een oude lamp met een stoffen of papieren kap veruit de beste keuze: minder warmte betekent minder veroudering van alles wat eromheen zit.

Zorg wel dat de lamp de kap nergens raakt, en zet een oude lamp niet vlak tegen gordijnen of een boekenplank aan. Een kap die aan de binnenkant een bruine plek heeft, heeft ooit een te hete lamp gehad; dat is een reden om te controleren of het snoer daarboven nog goed is.

Wanneer je het laat nakijken

Er is een duidelijke grens tussen wat je zelf kunt beoordelen en wat je aan iemand anders overlaat. Kijken, voelen en ruiken kun je altijd zelf. Sleutelen aan een aansluiting op netspanning niet, tenzij je precies weet wat je doet. Een elektricien of een reparatiecafé in de buurt kijkt er doorgaans snel naar.

  • Scheurtjes, harde plekken of tape in het snoer.
  • Een barst in de stekker of zwarte aanslag op de pennen.
  • Een schakelaar die knerpt, openstaat of los in het snoer zit.
  • Een bruine of gesmolten plek bij de fitting.
  • Brandlucht of getik zodra je de lamp inschakelt.
  • Een metalen armatuur waarvan je de aarding niet kunt vaststellen.
  • Een lamp die zichtbaar zelf is omgebouwd of samengesteld.

Lampen in de winkel

Lampen horen bij het assortiment van Het huis van Tante Trees, naast woonaccessoires, keukenspullen en de hoek met antiek. Voor alles wat binnenkomt geldt dezelfde voorwaarde uit het inbrengbeleid: spullen worden alleen aangenomen als ze niet kapot, schoon en verkoopbaar zijn.

Dat neemt niet weg dat je bij een elektrisch apparaat altijd zelf even kijkt, ook als het er goed uitziet. Neem de tijd om het snoer door je handen te laten gaan en de stekker om te draaien; dat kost een halve minuut. Wat er in de winkel staat wisselt per week, want alles komt binnen via inbreng — er komen iedere dag weer nieuwe spullen bij.

Stereo-installaties, speakers en dvd-spelers tegen de paarse muur van de winkel.
Het huis van Tante Trees, Meerstraat 24-26 in Hillegom.

Kort antwoord op de veelgestelde vragen

Waar kijk ik als eerste naar bij een tweedehands lamp?
Naar het snoer over de hele lengte, en vooral naar de twee plekken waar het het meest buigt: vlak achter de stekker en vlak onder de fitting. Harde plekken, scheurtjes of tape zijn een reden om het snoer te laten vervangen.
Mag ik een ledlamp in een oude lamp draaien?
Dat is juist verstandig, zolang de fittingmaat klopt. Een ledlamp geeft veel minder warmte, waardoor een oude kap en oude bedrading minder te verduren krijgen.
Wanneer laat ik een lamp door een vakman nakijken?
Bij een beschadigd snoer, een barst in de stekker, een gesmolten plek bij de fitting, brandlucht bij het inschakelen, of wanneer je bij een metalen armatuur de aarding niet kunt vaststellen.
Worden lampen in de winkel gecontroleerd?
Het inbrengbeleid is dat er alleen spullen worden aangenomen die niet kapot, schoon en verkoopbaar zijn. Kijk bij elektrische spullen daarnaast altijd zelf even naar het snoer en de stekker voordat je ze thuis aansluit.

Lees ook

Terug naar alle gidsen

Zoek er iets bij uit

Met deze kennis loop je anders door een kringloopwinkel. Bij Tante Trees is de kleding nagekeken voordat het het rek in gaat, kun je passen in een paskamer en mag je binnen een week ruilen met prijskaartje en bon. Meerstraat 24-26 in Hillegom, dinsdag tot en met zaterdag van 10.00 tot 17.00 uur.