Het huis van Tante Trees

Hergebruik · Meerstraat 24-26

Duurzaamheid: hergebruik in plaats van weggooien

Een kringloopwinkel is in de eerste plaats gewoon een winkel. Het effect zit in wat er dankzij die winkel níet gebeurt: geen container, geen nieuwe grondstoffen, geen spullen die nog jaren mee kunnen en toch bij het grofvuil eindigen. Alles wat hier in de rekken hangt was ergens anders overbodig geworden.

Waarvoor deze winkel bestaat

Wij willen met onze winkel verspilling voorkomen, en hergebruik van spullen en kleding stimuleren. Zo werken we mee aan een beter milieu, doordat er minder grondstoffen worden gebruikt.

Die twee zinnen staan er niet voor de sier. Ze beschrijven letterlijk wat er in de winkel staat: de rekken worden gevuld met wat mensen uit de buurt komen brengen. Alles hier bestond dus al, en had zonder deze winkel een grote kans om in de afvalstroom te belanden. Elke verkoop is daarmee een aankoop die iemand níet nieuw hoefde te doen.

Stereo-installaties, speakers en dvd-spelers op een schap tegen de paarse winkelmuur.
Apparatuur die het nog doet, hoeft niet vervangen te worden door nieuwe.

Wat hergebruik betekent voor kleding

Kleding is het grootste deel van deze winkel: van de ongeveer 125 m2 gaat een flink stuk op aan rekken. Dat is geen toeval, want juist bij textiel maakt een tweede ronde verschil. Voor een nieuw kledingstuk moet een vezel eerst groeien of gemaakt worden, daarna gesponnen, geverfd, genaaid, verpakt en vervoerd. Een jas die hier opnieuw wordt verkocht slaat die hele reeks over — de vervuiling ervan is al betaald toen het kledingstuk voor het eerst werd gemaakt.

Daar komt bij dat kleding lastig materiaal is om terug te winnen. Veel kledingstukken zijn een mengsel van vezels: katoen met polyester, een scheutje elastaan, een voering van weer iets anders. Zulke mengsels zijn moeilijk uit elkaar te halen, en dat maakt dragen wat er al is bijna altijd verstandiger dan het versnipperen tot iets nieuws. Hergebruik komt niet voor niets vóór recyclen.

Maar hergebruik werkt alleen als iemand het spul ook echt wil hebben. Daarom wordt hier alles nagekeken en gaat kapotte of vuile kleding de winkel niet in, en daarom hangt de dameskleding op kleur en de herenkleding apart. Een rek waarin je niets kunt vinden verkoopt niets, en wat niet verkoopt is niet hergebruikt.

Waarom hier geen percentages staan

Over textiel en afval circuleren indrukwekkende getallen. Je vindt ze op tientallen websites, meestal zonder bron, vaak overgeschreven van elkaar. Op deze pagina staat er niet één, en dat is een bewuste keuze: wij hebben die cijfers niet zelf gemeten en kunnen ze hier niet met naam en jaartal onderbouwen. Een getal dat je niet kunt narekenen is geen bewijs, maar decoratie.

Wat wij wél weten gaat over deze winkel: wat er binnenkomt, wat er wordt nagekeken, wat er in het rek hangt en waar de opbrengst naartoe gaat. Dat is minder spectaculair dan een percentage, maar het klopt wel.

De kringloop in dit dorp, rondje voor rondje

Het woord kringloop is bijna een sleetse term geworden, maar in de Meerstraat is het gewoon een beschrijving van de route die een kledingstuk of een doos boeken hier aflegt.

  1. 1

    Het staat bij iemand in de weg

    Een jas die niet meer past, een doos boeken van een verhuizing, een stereo die is vervangen. Op dat moment is het nog geen afval — het heeft alleen geen plek meer.

  2. 2

    Het komt de Meerstraat binnen

    Gebracht tijdens openingstijden, of binnen Hillegom opgehaald met de eigen bus. Vanaf dat moment is het geen probleem meer van degene die het kwijt wilde.

  3. 3

    Het gaat door de keuring

    Alle kleding wordt nagekeken; kapot en vuil gaat de winkel niet in. Wat overblijft is heel, schoon en verkoopbaar, en krijgt een prijs. Dat is de reden dat tweedehands hier geen gok is.

  4. 4

    Het hangt weer in het rek

    Dameskleding op kleur, herenkleding apart, grote maten in een eigen hoek, boeken op de plank. Iets vinden moet makkelijk zijn, anders blijft het staan en dan is er niets hergebruikt.

  5. 5

    Iemand anders neemt het mee

    Vaak binnen een paar dagen, want er komen dagelijks nieuwe artikelen bij en die zijn meestal snel weg. Het spul heeft dan een tweede eigenaar in plaats van een container.

  6. 6

    De opbrengst blijft in het dorp

    De winst gaat na aftrek van de kosten naar lokale goede doelen. De kringloop is daarmee niet alleen die van de spullen, maar ook die van het geld.

Waarom dit iets anders is dan een container

Bij het grofvuil of de textielbak verdwijnt iets uit het zicht. Je weet dat het is opgehaald, maar niet wat ermee gebeurt en niet wie er verder mee kan. Hier gebeurt het omgekeerde: het spul blijft zichtbaar. Het krijgt een prijs, het hangt in een rek in de etalage, en er staat iemand achter de toonbank die het aan de volgende meegeeft.

Weggooien is een eindpunt, deze winkel is een tussenstation. Dat verschil merk je ook aan de kant van de brenger: wie hier iets afgeeft, ziet het een week later soms gewoon weer terug in de etalage, gedragen door een dorpsgenoot. Van geen enkele afvalcontainer kun je dat zeggen.

Blauwe enkellaarsjes op een tafel, met de glas-in-loodramen van het pand erachter.
Tweedehands, nagekeken en geprijsd: klaar voor een tweede eigenaar.

De grenzen van wat wij kunnen

Eerlijk is eerlijk: wij redden niet alles wat te redden valt. Geen meubels en geen witgoed, hoe goed ze ook nog zijn — daar is in dit pand geen plek voor. Ophalen doen wij bovendien uitsluitend binnen Hillegom. En kleding die kapot of vuil binnenkomt gaat de winkel niet in.

Dat maakt de kringloop hier kleiner dan hij in theorie zou kunnen zijn. Wij zijn dan ook een winkel van 125 m2 met ongeveer twintig mensen, grotendeels vrijwilligers, geen verwerkingsbedrijf. Binnen die grenzen doen wij wat er wél kan, en dat is elke dag opnieuw een winkel vol spullen die anders nergens meer heen konden. Lees wat je wel en niet kunt brengen.

En dan gaat de opbrengst het dorp in

Duurzaamheid stopt hier niet bij de spullen. Wat de winkel na aftrek van de kosten overhoudt, wordt geschonken aan lokale goede doelen. De afgelopen jaren ontvingen 25 organisaties uit Hillegom en de omgeving één of meerdere bijdragen. Een tas kleding die jij hier afgeeft, wordt zo eerst iemands nieuwe jas en daarna een bijdrage aan een vereniging een paar straten verderop.

Vragen over duurzaamheid en hergebruik

Waarom is tweedehands kopen beter voor het milieu?
Omdat er niets nieuws voor gemaakt hoeft te worden. Een jas die hier een tweede eigenaar krijgt, hoeft niet opnieuw geteeld, gesponnen, geverfd, genaaid en vervoerd te worden. Dat is precies wat de winkel bedoelt met minder grondstoffen gebruiken.
Waarom staan er geen cijfers of percentages op deze pagina?
Omdat wij ze niet zelf hebben gemeten en hier niet met een controleerbare bron kunnen onderbouwen. Liever een eerlijk verhaal zonder getallen dan een indrukwekkend getal dat niemand kan narekenen.
Wat gebeurt er met kleding die kapot of vuil is?
Die gaat de winkel niet in. Wat er daarna precies mee gebeurt staat niet op deze site, dus dat beweren wij ook niet. Breng daarom alleen kleding die schoon en heel is; dan kan er zeker iemand mee verder.
Nemen jullie meubels of witgoed aan voor hergebruik?
Nee. Meubels en witgoed nemen wij niet aan, ook niet als ze nog prima werken. In een pand van ongeveer 125 m2 is daar eenvoudigweg geen ruimte voor, en met de bus vervoeren wij het ook niet.
Halen jullie spullen op buiten Hillegom?
Nee, ophalen doen wij alleen binnen Hillegom. Woon je verder weg, dan ben je van harte welkom om je spullen zelf naar de Meerstraat 24-26 te brengen tijdens openingstijden.

Meedoen is niet ingewikkeld

Breng wat je niet meer gebruikt, of neem iets mee dat je anders nieuw had gekocht. Dat is de hele kringloop, en hij begint bij de deur in de Meerstraat.